Człowiek na torze  [1956]

Człowiek na torze

rok produkcji:

1956

premiera:

17 I 1957

czas trwania:

80 min

Reżyseria:

Andrzej Munk

Scenariusz:

Jerzy Stefan Stawiński, Andrzej Munk [na podstawie opowiadania Jerzego Stefana Stawińskiego]

Zdjęcia:

Romuald Kropat

Obsada:

Kazimierz Opaliński [Władysław Orzechowski], Zygmunt Maciejewski [zawiadowca Tuszka], Zygmunt Zintel [Witold Sałata], Zygmunt Listkiewicz [Stanisław Zapora], Roman Kłosowski [Marek Nowak], Kazimierz Fabisiak [Konarski], Ludosław Kozłowski [towarzysz Karaś], Janusz Bylczyński [Warda, członek komisji], Stanisław Marzec-Marecki [sekretarz partii w parowozowni], Józef Para [kolejarz]

Montaż:

Jadwiga Zajiček

Scenografia:

Roman Mann

Produkcja:

Studio Filmowe (dawniej Zespół Filmowy) „Kadr”

Kierownictwo produkcji :

Wilhelm Hollender

Nagrody:

  • MFF Karlowe Wary (Czechosłowacja) 1957: Kryształowy Glob za reżyserię
  • Syrenka Warszawska 1958 dla Andrzeja Munka

O filmie

W prologu maszynista nocnego pociągu pośpiesznego dostrzega na torach człowieka. Ostro hamuje, człowiek – jak się później okazuje, emerytowany maszynista Orzechowski – ginie, ratując pociąg od katastrofy.

W ciasnym stacyjnym pokoiku sylwetkę Orzechowskiego kreślą kolejno: zawiadowca Tuszka, były pomocnik Orzechowskiego, Staszek Zapora i dróżnik Sałata. Z opowieści tych, modelowanych również prywatnymi animozjami, jawi się obraz trudnego we współżyciu, ale niezwykłego człowieka starej daty, rzetelnego pracownika, mającego jednak trudności z zaaklimatyzowaniem się w nowych, socjalistycznych warunkach pracy na kolei. Sytuacja wyjściowa Człowieka na torze niewiele różni się od sensacyjno-kryminalnych schematów funkcjonujących w filmowych i powieściowych produkcyjniakach, ale zastosowany przez reżysera kontrapunkt słowa i obrazu pomógł mu w nakreśleniu – niczym w Obywatelu Kane Orsona Wellesa – niejednoznacznego portretu nieżyjącego bohatera.


Jan Słodowski, Leksykon polskich filmów fabularnych, Warszawa 1996

Artykuły

Wideo

  • Pobierz plik
    Fragment filmu CZŁOWIEK NA TORZE
  • CZŁOWIEK NA TORZE - pomost między socrealizmem a Polską Szkołą Filmową, dr Piotr Kletowski
  • CZŁOWIEK NA TORZE, prof. Alicja Helman
więcej filmów

Cytaty

  • Orzechowski należał do tego typu starych maszynistów, których spotyka się coraz rzadziej na naszych parowozach. Wychowany w twardej szkole legendarnego mechanika Jarząbka z Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, dopiero po jego śmierci...

  • Człowiek na torze, rozpoczęty w 1955 i pokazany w styczniu 1957 roku, był w kinie polskim tym, czym w literaturze Poemat dla dorosłych Ważyka. Przyniósł uważne spojrzenie na stalinowską rzeczywistość...

    Rozwiń

Bibliografia