prof. Łukasz Plesnar

prof. Łukasz Plesnar

Urodził się w 1951 roku w Krakowie. Studiował polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1974-1982 pracował na Uniwersytecie Śląskim. W stanie wojennym internowany. Od 1983 roku związany jest z Uniwersytetem Jagiellońskim. Doktorat uzyskał w 1980, habilitację w 1990, a tytuł profesora w 2011 roku. Pełnił różne funkcje administracyjne, m.in. dyrektora Instytutu Sztuk Audiowizualnych i prodziekana Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej. Obecnie jest kierownikiem Katedry Historii Filmu Powszechnego. Jego zainteresowania naukowe początkowo koncentrowały się na teorii filmu i historii myśli filmowej. Od pewnego czasu prowadzi również badania historyczno-filmowe, ze szczególnym uwzględnieniem historii kina amerykańskiego. Uchodzi za wybitnego znawcę westernu. Jest autorem sześciu książek oraz wielu artykułów i rozdziałów w pracach zbiorowych poświęconych zagadnieniom teorii i historii filmu (w języku polskim, angielskim, francuskim i hiszpańskim) oraz ok. 400 haseł encyklopedycznych. Razem z Rafałem Syską współredaguje serię wydawniczą zatytułowaną „Mistrzowie kina amerykańskiego″.

 

Wybrane publikacje:

Książki

  • Twarze westernu, Rabid, Kraków 2009, s. 766.
  • 100 filmów wojennych. Leksykon, Rabid, Kraków 2002, s. 154.
  • 100 westernów. Leksykon, Rabid, Kraków 2000, s. 124 (współautor: Jacek Ostaszewski).
  • Semiotyka filmu, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1990, s. 166.
  • Sposób istnienia i budowa dzieła filmowego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1990), s. 280.
  • Studies in Film Semiotics, S. & B. Publishers, Wien/Vienna–Sydney–Los Angeles, s. 70 (współautor: Wacław M. Osadnik).

 

Rozprawy i artykuły

  • Figura ojca w filmach Clinta Eastwooda, w: Sławomir Bobowski (red.) „Studia Filmoznawcze” 33, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2012, s. 127-143.
  • Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu, w: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska i Rafał Syska (red.), Historia kina, t. 2: Kino klasyczne, Universitas, Kraków 2011, s. 73-133.
  • Kino amerykańskie lat 50.: złota dekada, w: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska i Rafał Syska (red.), Historia kina, t. 2: Kino klasyczne, Universitas, Kraków 2011, s. 789-857 (współautor: Rafał Syska).
  • Brudny Harry w ogrodzie dobra i zła, „EKRANy – Film & Media”, nr 1-2, 2011, s. 25-28.
  • Clint Eastwood: miłość i gniew, w: Łukasz A. Plesnar i Rafał Syska (red.), Mistrzowie kina amerykańskiego. Współczesność, Rabid, Kraków 2010, s. 13-63.
  • Hollywood: epoka jazzu, w: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska i Rafał Syska (red.), Historia kina, t.1, Kino nieme, Universitas, Kraków 2009, s. 617-684.
  • Od opowiadania przez film do powieści: „Hondo″ Louisa L’Amoura i Johna Farrowa, w: Sławomir Bobowski (red.), „Studia Filmoznawcze″ 30, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław   2009, s. 141-147.
  • Sam Peckinpah – „Zabić ich wszystkich!”, w: Łukasz A. Plesnar i Rafał Syska (red.), Mistrzowie kina amerykańskiego. Bunt i nostalgia, Rabid, Kraków 2007, s. 111-151.
  • Świat westernów Johna Forda, w: Łukasz A. Plesnar i Rafał Syska (red.), Mistrzowie kina amerykańskiego. Klasycy, Rabid,  Kraków 2006, s. 115-151.
  • Czarno-biały świat westernu, „Nomos”, nr 49/50, 2005, s. 75-90.
  • Semiotyczne aspekty systemów identyfikacji organizacji, w: Stanisław Ślusarczyk, Jarosław Świda, Dariusz Tworzydło (red.), Public Relations w kształtowaniu pozycji konkurencyjnej organizacji. Materiały z konferencji, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Rzeszów 2001, s.39-55.
  • A jak poszedł Johnny na wojnę... czyli o kinie wojennym, w: Krzysztof Loska (red.), Wokół kina gatunków, Rabid, Kraków 2001, s.115-150.
  • Introduction to Film Semiotics, w: Wacław M. Osadnik, Jeff Bernard (eds.): Leopards. The Cracow-Silesian School of Film Semiotics and Poetics, Angewandte Semiotik 14, Wien 2001, s. 3-39 (współautorzy: Wacław M. Osadnik, Eugeniusz Wilk).
  • The Problem of Diachrony in Film Analysis. ‘Semanticized’ Codes in ‘Arsenal’ by A. Dovzenko, w: Wacław M. Osadnik, Jeff Bernard (eds.), Leopards. The Cracow-Silesian School of Film Semiotics and Poetics, Angewandte Semiotik 14, Wien 2001, s.131-140 (współautorzy: Wacław M. Osadnik, Eugeniusz Wilk).
  • Categorial Grammar and Film Interpretation: ‘Gone With the Wind’ , w: Wacław M. Osadnik, Jeff Bernard (eds.), Leopards. The Cracow-Silesian School of Film Semiotics and Poetics, Angewandte Semiotik 14, Wien 2001, s.141-144 (współautorzy: Wacław M. Osadnik, Eugeniusz Wilk).
  • Baśniowy świat reklamy, w: Andrzej Stanisław Barczak, Andrzej Pitrus (red.): Ze świata reklamy, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego MCCXXXI. Prace Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej, z. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1999, s. 11-17.
  • Kowboje wolą blondynki, czyli kobiety w westernie, w: Grażyna Stachówna (red.), I film stworzył kobietę, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1999, s. 139-148.
  • Piękne kobiety, pejzaże i zwierzęta, czyli kicz w reklamie telewizyjnej, w: Grażyna Stachówna (red.), Niedyskretny urok kiczu. Problemy filmowej kultury popularnej, Universitats, Kraków 1997, s. 185-197.
  • Pić albo nie pić, czyli alkohol w kinie amerykańskim, w: Grażyna Stachówna (red.), Wstydliwe przyjemności, Universitas, Kraków 1995, s. 45-53.
  • 1941, „Kino”, nr 12, 1995.
  • Some Remarks on the Application of Ingarden’s Theory of Film Studien, „Analecta Husserliana” XLI, 1994 (współautorzy: Alicja Helman, Wacław M. Osadnik, Eugeniusz Wilk).
  • Western i polityka, „Kino”, nr 10, 1990.
  • Wprowadzenie do semiotyki gry aktorskiej, „Studia Semiotyczne”, t. 16/17, Warszawa 1990, s. 93-108.
  • Sobre la naturaleza quasi-linguistica de la comunicacion filmica, „Semiosis”, Cuadernos del Seminario de Semiotica del Centro de Investigaciones. Linguistico-Literarias de la Universidad Veracryzana, Numero 21 (Julio–diciembre de 1988) (współautor: Wacław M. Osadnik).
  • Reaganomatografia, czyli Hollywood lat osiemdziesiątych, „Arka”, nr 25, Kraków 1989, s. 34-44.
  • Polish Semiotic Tradition in Film Studies. Towards the Formal Interpretation of the Representing Stratum in a Film Work of Art , w: Wacław M. Osadnik (ed.), Polish Film Semiotics and Poetics, vol. 1, Wien/Vienna–Sydney–Los Angeles, 1988,  s. 30-45 (współautor: Wacław M. Osadnik).
  • Wietnam w oczach Hollywoodu, „Arka”, nr 24, Kraków, 1988, s. 28-44.
  • Filmologie, semiologie et linguistique, „Linguistica Silesiana”, nr 9, Wrocław 1987, s. 51-68 (współautor: Wacław Osadnik).
  • Rambo i inni, „Arka”, nr 19, Kraków 1987, s. 44-48.
  • Język komunizmu: erystyka i propaganda, „Arka”, nr 15, Kraków, 1986, s. 80-92 (pod pseudonimem Marek Kusza).
  • Organizacja struktury fabularnej „Obywatela Kane” Orsona Wellesa, w: Alicja Helman i Tadeusz Miczka (red.), Analizy i interpretacje. Film zagraniczny, Uniwersytet Śląski, Katowice 1986, s. 44-57.
  • Trzeba głośno mówić, czyli o Józefie Mackiewiczu piórem antykomunisty, „Arka”, nr 11, Kraków 1985, s. 16-28 (pod pseudonimem Michał Spis).
  • Jezik filma a jezik logike, „Filmske sveske” 4, sveska XVII, broj 4 (Jesen 1985): Poljska semiologija filma, s. 360-369.
  • Widz zniewolony, czyli perswazja w kinie polskim lat 1948-1956, „Arka”, nr 9, Kraków 1984, s. 53-67.
  • Propaganda polityczna okresu stalinizmu w Polsce, „Arka”, nr 6, Kraków 1984, s. 31-41.
  • Poetyka kina synestetycznego, „Studia Estetyczne” XIX: 1982, Warszawa 1984, s. 161-180.
  • W poszukiwaniu absolutu („Iluminacja” Krzysztofa Zanussiego), w: Alicja Helman i Agnieszka Ćwikiel (red.), Analizy i interpretacje. Film polski, Uniwersytet Śląski, Katowice 1984, s. 179-191.
  • Struktury fabularne westernu, w: Alicja Helman i Karol Lubelski (red.), Studia z poetyki historycznej filmu, Uniwersytet Śląski, Katowice 1983, s. 115-138.
  • Pierwiastek dokumentalny w dziele filmowym, „Powiększenie”, 1981, s. 19-34.
  • Język filmu a język logiki, w: Alicja Helman i Eugeniusz Wilk (red.), Problemy semiotyczne filmu, Uniwersytet Śląski, Katowice 1980, s. 27-41.
  • Fenomenologiczne koncepcje warstwowej budowy dzieła filmowego, w: Alicja Helman i Wiesław Godzic (red.), Próby nowej interpretacji historii myśli filmowej, Uniwersytet Śląski, Katowice 1978,

          s. 165-181.

  • Strukturalizm w badaniach filmoznawczych, w: Alicja Helman (red.), Współczesne problemy metodologii filmu, Uniwersytet Śląski, Katowice 1977, s. 25-41.
  • Związki rosyjskiej szkoły formalnej z filmem, w: Alicja Helman (red.), Z dziejów awangardy filmowej, Uniwersytet Śląski, Katowice 1976, s. 57-71.

 

Hasła encyklopedyczne

  • 95 haseł, w: Rafał Syska (red.), Słownik filmu, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005.
  • 298 haseł, w: Tadeusz Lubelski (red.), Encyklopedia kina, Biały Kruk, Kraków 2003.

 

Redakcja tomów

  • Mistrzowie kina amerykańskiego. Współczesność, Rabid, Kraków 2010, s. 696 (razem z Rafałem Syską).
  • Mistrzowie kina amerykańskiego. Bunt i nostalgia, Rabid, Kraków 2007, s. 534 (razem z Rafałem Syską).
  • Mistrzowie kina amerykańskiego. Klasycy, Rabid, Kraków 2006, s. 450 (razem z Rafałem Syską).

Wybrane wideo

  • O PROGRAMIE APF, dr Rafał Marszałek
  • Wojciech Marczewski, O FILMIE "DRESZCZE", Warszawa 2007
  • POLSKIE KINO POWOJENNE, dr Rafał Marszałek
kanał na YouTube

Wybrane artykuły